Specjalny zasiłek opiekuńczy

Z dniem 1 stycznia 2024r,. na mocy ustawy o świadczeniu wspierającym, został uchylony art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujący zasady przysługiwania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Oznacza to, że od tej daty specjalny zasiłek opiekuńczy nie będzie już przyznawany.

Zasiłek ten będzie mógł być przyznawany także po 1 stycznia 2024r. jedynie na zasadzie zachowania do niego praw nabytych, na warunkach obowiązujących do 31 grudnia 2023r.

W świetle przepisów przejściowych, osoby, które przed dniem lub po dniu wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym nabyły lub nabędą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. i za okres co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. będą uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, zachowają prawo do tych świadczeń na zasadzie ochrony praw nabytych na obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. dotychczasowych zasadach przewidzianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych – jednak nie dłużej niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane.

Ww. osoby, zachowają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego w tym przypadku konieczne będzie złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia, a następnie złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności (art. 63 ust. 3 ustawy).

Uwaga:

Prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach dotychczasowych przysługiwać będzie ww. osobom korzystającym z ochrony praw nabytych również po upływie okresu zasiłkowego na który ten zasiłek został przyznany (czyli także na kolejne okresy zasiłkowe) pod warunkiem, że wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na nowy okres zasiłkowy zostanie złożony w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym zakończył się dotychczasowy okres zasiłkowy (czyli w ciągu 3 miesięcy od dnia 31 października danego roku kalendarzowego).

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje:

• w wysokości 620 zł miesięcznie;

• jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 764 zł;

• w przypadku gdy dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (obecnie tj. 95 zł), specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje.
  Za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa powyżej, uważa się dochód następujących członków rodziny:

  1. w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest małoletnia:

• osoby wymagającej opieki,

• rodziców osoby wymagającej opieki,

• małżonka rodzica osoby wymagającej opieki,

• osoby, z którą rodzic osoby wymagającej opieki wychowuje wspólne dziecko,

• pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa wyżej, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia

Do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko, a także rodzica osoby wymagającej opieki zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz;

2. w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia:

• osoby wymagającej opieki,

• małżonka osoby wymagającej opieki,

• osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko,

• pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa wyżej, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia

Do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje:

• jeżeli osoba sprawująca opiekę:

  • ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia

  • ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku dla opiekuna, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, świadczenia rodzicielskiego, zasiłku dla opiekuna,

  • legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

• jeżeli, osoba wymagająca opieki:

  • została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

  • ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego.

• jeżeli, na osobę wymagającą opieki:

  • inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury,

  • jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego, świadczenia rodzicielskiego, zasiłku dla opiekuna,

  • na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
    
    
    
    
    

W przypadku ubiegania się o świadczenia rodzinne na okres zasiłkowy 2025/2026 należy dostarczyć dokumenty za rok 2024.

• wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego (do pobrania poniżej);

• oświadczenie do ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego (do pobrania poniżej);

• oświadczenie stanowiące załącznik do wniosku (do pobrania poniżej);

• kopia odpisu wyroku sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub kopia odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej lub kopia odpisu zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem (oryginał do wglądu), a także:

• kopia prawomocnego wyroku rozwodowego (oryginał do wglądu);

• zaświadczenie ze szkoły wyższej potwierdzające wysokość pobranego stypendium;

• kopia karty pobytu – w przypadku cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w przypadku posiadania karty pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”;

• wnioskodawca lub pełnomocnik wnioskodawcy podczas składania wniosku o świadczenia rodzinne winien legitymować się stosownym dokumentem w celu potwierdzenia tożsamości;

• oświadczenie wszystkich pełnoletnich członków rodziny o wysokości dochodu niepodlegającego opodatkowaniu, jeżeli był uzyskiwany w 2024 roku;

• zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów, lub

• informację właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności, w szczególności w związku z brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą, jeżeli dłużnik zamieszkuje za granicą;

• oświadczenie o wysokości otrzymanych alimentów oraz zaświadczenie komornika o wysokości wyegzekwowanych alimentów, gdy jest prowadzona egzekucja komornicza, w przypadku uzyskania alimentów wyższych niż zasądzone w wyroku, ugodzie sądowej lub ugodzie przed mediatorem;

• przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące wysokość alimentów świadczonych w 2024 rok na rzecz osoby spoza rodziny wraz z ugodą lub wyrokiem sądowym je zasądzającym;

• zaświadczenie właściwego organu gminy lub nakaz płatniczy za 2024 rok lub oświadczenie o wielkości gospodarstwa rolnego wyrażone w hektarach przeliczeniowych (umowa dzierżawy w przypadku oddania części lub całości gospodarstwa w dzierżawę lub umowę zawartą w formie aktu notarialnego);

• kopia orzeczenia o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności (oryginał do wglądu),

• kopia aktu zgonu rodzica lub małżonka (oryginał do wglądu);

• zaświadczenie placówki zapewniającej całodobową opiekę w przypadku umieszczenia w niej dziecka, o liczbie dni w tygodniu, w których korzysta w niej z całodobowej opieki, albo oświadczenie o niekorzystaniu przez więcej niż 5 dni w tygodniu z całodobowej opieki nad dzieckiem umieszczonym w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym,

• dokumenty potwierdzające stopień pokrewieństwa osoby ubiegającej się z osobą wymagającą opieki,

• inne dodatkowe dokumenty związane z indywidualną sytuacją osoby ubiegającej się i członków jej rodziny.
  Dokumenty potwierdzające uzyskanie dochodu po roku kalendarzowym 2024 przez wnioskodawcę oraz członków jego rodziny.

• kopia umowy o pracę, zlecenie, umowy o pracę nakładczą, umowy agencyjnej,

• decyzja o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (oryginały do wglądu);

• zaświadczenie od pracodawcy o dochodzie uzyskanym z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty;

• oświadczenie o dochodzie uzyskanym z miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięty został dochód w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej;

• kopia decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne, a także emeryturę, rentę lub rentę rodzinną, rentę socjalną z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego (oryginał do wglądu).
  Dokumenty potwierdzające utratę dochodu w 2024 roku i po 2024 roku roku przez wnioskodawcę oraz członków jego rodziny.

• kopia świadectwa pracy lub inny dokument potwierdzający datę utraty dochodu (oryginał do wglądu);

dokument potwierdzający wysokość utraconego dochodu (PIT-y wydane przez płatnika składek PIT-11, PIT-40, PIT-8).

Uwaga!!!

Częstochowskie Centrum Świadczeń informuje, iż korzystanie ze wsparcia w ramach Programu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej pt. “Opieka wytchnieniowa” –realizowanego w formie usługi opieki wytchnieniowej świadczonej w ramach pobytu całodobowego przez osobę niepełnosprawną, może skutkować utratą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku dla opiekuna lub specjalnego zasiłku opiekuńczego dla opiekuna osoby niepełnosprawnej. Korzystanie ze wsparcia w bezpośredniej opiece nad osobą niepełnosprawną w formie pobytu całodobowego w ośrodku wsparcia przez osobę niepełnosprawną, powoduje zaprzestanie wykonywania obowiązków opiekuna i jest jedną z przesłanek do odmowy przyznania prawa do świadczenia opiekuńczego lub utratą prawa do powyższego świadczenia, za okres pobytu osoby niepełnosprawnej w ośrodku wparcia w okresie dłuższym niż 5 dni w tygodniu.

Osoby pobierające świadczenia opiekuńcze, korzystające z wyżej opisanego wsparcia, powinny niezwłocznie powiadomić o tym fakcie Częstochowskie Centrum Świadczeń, w celu uniknięcia zwrotu świadczeń nienależnie pobranych.

Pozostałe formy „Opieki wytchnieniowej”, tj. opieka świadczona w ramach pobytu dziennego, w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej lub usługi opieki świadczonej w formie specjalistycznego poradnictwa (psychologicznego lub terapeutycznego) nie mają wpływu na pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna.

• 
  Wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

• Oświadczenie-załącznik do wniosku o ustalenie prawa do ŚP, ZP, SZO.

• Oświadczenie – załącznik do wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

• Oświadczenie wnioskodawcy o dochodach swoich albo członka rodziny

• Oświadczenie wnioskodawcy o niekorzystaniu przez więcej niż 5 dni w tygodniu z całodobowej opieki nad dzieckiem – umieszczonym w placówce zapewniającej całodobową opiekę

• Oświadczenie o wielkości gospodarstwa rolnego
  
  
  
  
  
  
  
  
  

Dodatkowe informacje:

Znaczny stopień niepełnosprawności – oznacza to:

• niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,

• całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

• stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,

• posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,

• niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników;
  
  
  
  
  

  
  
  
  

Podstawa prawna

           Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych,

• Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1340);

• ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 13 sierpnia 2024 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. z 2024. poz. 1238)

• Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego22w

• Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429).

 

 

 

Cofnij